Op zaterdag 17 januari zijn de jaarlijkse wintertellingen voor de vleermuisverblijven in de regio Breda weer uitgevoerd. Verschillende objecten zijn bezocht door vrijwilligers van de Vleermuiswerkgroep Noord Brabant.
Het doel van deze vleermuizen wintertelling in Breda is om de soorten en aantallen overwinterende vleermuizen te inventariseren als onderdeel van het NEM (Netwerk Ecologische Monitoring).
De gegevens worden door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gebruikt voor het vaststellen van landelijke trends in aantallen en ontwikkelingen en het bepalen van de verspreiding van vleermuissoorten in Nederland.
Vaste objecten voor de regio Breda zijn:
de twee vleermuiskelders op Landgoed Wolfslaar
de vleermuiskelder op de Asterd
de kelder op de Waterdonken
Aanvullend hebben we dit jaar ook de vleermuiskelder op Landgoed Luchtenburg weer kunnen bezoeken.
Gedurende de winterperiode gaan vleermuizen in rust, de zogenoemde winterslaap.
Afhankelijk van de soort overwinteren ze daarbij in:
boomholtes
spouwmuren
vleermuiskelders
Deze kelders worden tijdens de wintertelling van vleermuizen bezocht door tellers om de dieren te inventariseren.
De eerste vleermuiskelder die aan de beurt was, was de voormalige ijskelder van Landgoed Wolfslaar.
Het object is een rijksmonument, maar al vele jaren in dienst als vleermuizenverblijf. Sinds 2008 wordt de kelder gecontroleerd op overwinterende vleermuizen.
Dit jaar werden hier in totaal acht individuen aangetroffen:
5 baardvleermuizen
1 watervleermuis
2 franjestaarten
De watervleermuizen hingen voornamelijk vrij aan het plafond. De franjestaarten waren weggekropen in hangende sierbetonelementen die aan het plafond zijn bevestigd.
In het voormalig restaurant van Zwembad Wolfslaar werden 36 vleermuizen aangetroffen.
Hier hingen dezelfde soorten als in de ijskelder:
baardvleermuis – 12
watervleermuis – 15
franjestaart – 8
Eén vleermuis kon niet op naam worden gebracht doordat deze onvoldoende zichtbaar was.
In vergelijking met andere teljaren waren de aantallen in de kelders dit jaar relatief laag.
De grootoorvleermuis was de grote afwezige in beide kelders. Het is tevens de eerste keer in twaalf teljaren dat deze soort niet aanwezig was tijdens de telling.
Een aannemelijke oorzaak is de relatief warme periode rondom de teldatum. Grootoorvleermuizen zoeken hun winterverblijven vaak pas op wanneer de temperatuur richting het vriespunt zakt.
De vleermuiskelder op de Waterdonken was de volgende locatie.
De kelder is twee jaar geleden verbouwd om het klimaat voor vleermuizen te verbeteren. Zo werd het vrij stromende water omgevormd tot een vochtige zandbodem en zijn extra wegkruipmogelijkheden aangebracht.
Tijdens deze wintertelling zijn er echter nog geen vleermuizen aangetroffen.
Hetzelfde geldt voor de vleermuiskelder aan de Asterd die in 2023 is aangelegd.
Er werden wel uitwerpselen van vleermuizen gevonden, maar geen overwinterende dieren. Beide kelders lijken nog niet optimaal te functioneren.
Een voordeel van de wintertelling is dat er nieuwe ideeën ontstaan voor aanpassingen en optimalisaties. Deze zullen het komende jaar verder worden uitgewerkt.
Dit jaar werd ook de vleermuiskelder van Landgoed Luchtenburg bezocht.
De toegangsdeuren van onze kelder waren enkele jaren geleden kapot gegaan door vandalisme waardoor de kelder niet meer toegankelijk was. Afgelopen zomer heeft Pieter de deuren kunnen herstellen en deze winter de volledige kelder weer sinds 2019 kunnen tellen.
In totaal werden 20 vleermuizen aangetroffen in onze kelder. In de reeks van telgegevens, die sinds 2013 loopt, is dit het hoogste aantal tot op heden.
Ook hier werden drie verschillende soorten aangetroffen:
baardvleermuis – 4
watervleermuis – 7
franjestaart – 9
Eén wegkruipmogelijkheid in de kelder was bijzonder druk bezet: in totaal zaten zeven dieren weggekropen in hetzelfde stuk.
Ook hier waren de grootoorvleermuizen afwezig vanwege de temperatuur.
